مىرود كه در نتيجهء آن سيل خون كفار در هندوستان جارى كرد و در متصرفات خاص خويش بىرحمانه مرتدان و بددينان را معدوم ساخت . ولى دوران سلطنت محمود جوانب ديگر ، جوانبى تاريك‌تر ، نيز دارد و هزاران هزار از اتباع وى نه تنها به اتهام ارتداد و بددينى بلكه براثر فشار مالياتهاى خانمان بربادده جان مىسپردند . لشكركشيهاى محمود به هندوستان غنايم فراوان نصيب شخص وى و نگهبانان او و « غازيان داوطلب » بسيارى كه از هرسو و از آن جمله از ماوراء النهر « 1 » به طرف او روى مىآوردند ، مىگردانيد . گاه محمود از محل آن غنايم و نقود ساختمانهاى زيبا ، مثلا مسجد و مدرسه ، در غزنه برپا مىكرد « 2 » . ولى اين لشكركشيها براى عامهء ناس و اكثريت مردم جز منبع فقر و بىنوائى نبود . محمود براى لشكركشيهاى خويش به پول نيازمند بود . پيش از يكى از اين لشكركشيها محمود فرمود در ظرف مدت دو روز مبلغ ضرورى را گرد آورند و اين فرمان مجرى شد و به گفتهء مورخ دربارى مردم را به خاطر آن همچون « گوسفند پوست كندند » « 3 » . اين‌گونه افعال و وقايع نشان مىدهند كه بر خلاف آن‌چه مورخ مزبور مىگويد « 4 »

--> ( 1 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 136 ؛ عتبى - منينى ، II ، 262 و بعد . در اينجا از بيست هزار غازيان كه از محال دور و نزديك ماوراء النهر آمده بودند ، سخن رفته . ( 2 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورقهاى 142 - 141 ؛ عتبى - منينى ، II ، 290 و بعد ؛ . 405 - 404 . pp ، « mineddoula ؟ Histoire de Ye » ، De Sacy ( 3 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 122 ؛ عتبى - منينى ، II ، 168 « سلخوا سلخ الغنم » . ( 4 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 120 ؛ عتبى - منينى ، II ، 158 و بعد [ عتبى ، چاپ قويم در دست بوده و فقط جملاتى به تقريب شبيه به ترجمه‌اى كه بارتولد آورده ، داشته است كه نقل شد - مترجم ] .